گازخالص هیدروکلریک اسید
  1. هیدروکلریک اسید نخستین بار در سال 800 میلادی بوسیله ی کیمیاگر مسلمان  جابربن حیان بوسیله مخلوط کردن جوهر گوگرد یا همان سولفوریک اسید H2SO4 با نمک معمولی NaCl به دست آورد. جابر مواد شیمیایی مهم زیادی را کشف کرد و این یافته ها در بیش از 20 کتاب جمع آوری شده است. جابر تیزاب سلطانی را کشف کرد که می تواند طلا را در خود حل نماید این کشف از مهمترین یافته های وی محسوب می شود.
 
  1. خواص
  2. هیدروکلریک اسیداسیدیست بی رنگ یا زرد روشن كه بخارات آن تند و خورنده بوده و گاز حاصل ازآن بی رنگ است. جرم مولكولی آن ۵/۳۶ گرم و نقطه ذوب آن ۱۹/۱۱۴- و نقطه جوش آن ۸۵- درجه سلیسیوس می باشد. به هر نسبتی در آب قابل حل بوده و ضمن حل شدن تولید حرارت می نماید.
 
  1.  موارد استفاده هیدروکلریک اسید: جهت تهیه كلروها، پاك كردن فلزات، صنایع ساخت رنگ و در صنایع تولید دارو استفاده می شود. هیدروکلریک اسید در معده نیزو جود دارد و به هضم غذا کمک می کند.
 
  1.  خطرات آتش سوزی و انفجارهیدروکلریک اسید: غیرقابل اشتعال بوده ولی با فلزات تولید هیدروژن می كند كه این ماده اخیر ممكن است با هوا تشكیل یك مخلوط قابل انفجار یا اشتعال بدهد.
 
  1.  خطرات بهداشتی هیدروکلریک اسید: سمی بوده و سبب تحریكات چشمی، پوستی و تنفسی می شود. در غلظت pmm۱۵۰۰ در عرض چند دقیقه سبب مرگ می شود. حد آستانه مجاز آن pmm۵ است.
 
  1.  طریقه اطفاء حریق هیدروکلریک اسید: از آب باید به مقدار زیاد و به صورت اسپری و موادی كه پایه قلیایی دارند مانند كربنات سدیم یا آب آهك جهت خنثی نمودن آن استفاده كرد. به هنگام عملیات باید از البسه كامل ایمن و ماسك ضدگاز استفاده نمود.
 
  1.  طریقه نگهداری و حمل ونقل هیدروکلریک اسید: این ماده در بطریهای شیشه ای و یا مخازنی كه لایه لاستیكی دارند نگهداری و حمل میگردد. این ظروف باید در برابر تنشهای فیزیكی محافظت شده و در محلهای خشك و خنك و دارای تهویه مناسب و دور از مواد اكسید كننده انبار شود. تهیه كننده
تولید هیدروکلریک اسید در مقیاس وسیع تقریباٌ همیشه به صورت محصول جانبی محصولات شیمیایی دیگر در مقیاس وسیع است. به عنوان مثال در صنعت کلر-قلیا ، محلول نمک الکترولیز می شود تا کلر خالص Cl2 و سدیم هیدروکسید و هیدروزن به دست آید. سپس گاز کلر خالص می تواند دوباره با هیدروژن ترکیب شده و هیدروکلریک خالص به دست آید.
  1. Cl2 + H2 → 2 HCl
  2. سپس گاز HCl آزاد شده در آب جذب می شود.
  3. این فرآیند ، شدیدا گرمازا است و به ویژه هنگامی از آن استفاده می شود که هیدروژن کلرید فوق العاده خالص (هیدروکلریک اسید ) مورد نیاز باشد (مثلا در بخش مواد خوراکی). به کارگیری این شیوه نیازمند سرمایه گذاری قابل ملاحظه بر روی مواد ساختمانی واحد تولیدی خواهد بود (خصوصا قسمت احتراق که ترجیحا از جنس کوارتز یا گرافیت می باشد). وقتی هیدروژن خشک و کلربه کاربرده شوند ، کوره سنتز و خنک کننده همراه ، می توانند از فولاد ساخته شوند .
  4. در سالهای اخیر ، از طریق فرآیند فوق در ایالات متحده آمریکا ۱۰۳ × 240- 220 تن هیدروژن کلرید تولید شده است که تقریبا ۸٪ کل تولید را به خود اختصاص می دهد.
  5. عمده ترین تولید هیدروکلریک اسید به همراه تشکیل ترکیبات کلر و نیز ترکیبات آلی فلوئور مانند تفلونها، فرئون ها ، ترکیبات CFC ، کلرواستیک اسید و PVC می باشد. مانند آنچه در واکنشهای زیر مشاهده می شود:
  6. R-H + Cl2 → R-Cl + HCl
  7. R-Cl + HF → R-F + HCl
  8. در روشهای فوق، هیدروکلریک اسید تولید شده می تواند به طور مستقیم استفاده شود یا در آب جذب شده و برای مصارف بعدی نگه داشته شود.
  • هیدروژن کلرید به صورت زیر نیز تولید می شود :
  1. به عنوان فرآورده جانبی در واکنش سدیم کلرید با سولفوریک اسید (برای ایجاد سدیم سولفات)
  2. Nacl + H2SO4 ———-> NaHSO4 + HCl
  3. NaHSO4 + NaCl ———-> Na2SO4 + HCl